Finans Uzmanlığı Yazılıma Nasıl Dönüşür?

Muhakeme insanda.

Hız yapay zekâda.

Doğrulama yine insanda.

Bir süre önce yapay zekânın kurumsal finansta nerede durması gerektiğini bu üç cümleyle anlatmıştım.

O gün mesele daha çok yapay zekânın sınırlarıydı. Bugün ise başka bir noktadayız:

Peki finansal muhakemenin ne kadarı dijitalleştirilebilir?

Ainsideme’nin dijital uygulamaları aslında bu sorunun peşinden doğdu.

Başlangıçta hedefimiz “AI kullanan finans araçları” geliştirmek değildi. Çünkü bir hesaplamanın hızlanması tek başına çok şey ifade etmiyor. Excel de hızlı hesaplıyor. Yazılım da hesaplıyor. Yapay zekâ da saniyeler içinde onlarca alternatif üretebiliyor.

Kurumsal finansta zor olan çoğu zaman hesaplamak değil.

Neye bakacağını bilmek.

Bir şirketin nakit akışına bakarken kritik olan sadece gelecek ayki bakiye değildir. Hangi tarihten sonra hareket alanının daralmaya başladığıdır.

Finansmanda mesele yalnızca en düşük faiz oranını bulmak değildir. Borcun vadesinin, para biriminin ve geri ödeme yapısının şirketin ticari döngüsüyle uyumlu olup olmadığıdır.

İhracatta satış yapmak tek başına başarı değildir. Tahsilat, finansman, kur riski ve operasyon yanlış kurgulanmışsa görünen kâr sessizce eriyebilir.

Değerlemede de mesele bir DCF formülünü çalıştırmak değildir. Aynı formülü iki şirkete uygulayabilirsiniz; ama aynı varsayımları uygulayamazsınız.

İşte dijital modellerin çıkış noktası burada oluştu.

Formülü değil, düşünme biçimini dijitalleştirmek

Ainsideme’de yapay zekâyı finansın üzerine eklemiyoruz; kurumsal finans uzmanlığını dijital sistemlere dönüştürüyoruz.

Bu ayrım önemli.

Bir sisteme AI ekleyip “akıllı” demek kolay. Zor olan, yıllar içinde edinilmiş finansal muhakemenin hangi kısmının kurala, hangi kısmının senaryoya, hangi kısmının kontrol mekanizmasına dönüştürülebileceğini ayırabilmek.

Çünkü deneyim çoğu zaman tek bir formülde yaşamıyor.

Şu tür sorularda yaşıyor:

Bu büyüme gerçekten finanse edilebilir mi?

Bu marj sürdürülebilir mi?

Bu proje gecikirse nakit akışı ne olur?

Bu finansman yapısı şirketi güçlendiriyor mu, yoksa birkaç ay sonra hareket alanını mı daraltıyor?

Bu değerleme sonucu hangi varsayıma fazla bağımlı?

Bunların bir kısmı sistematik hale getirilebilir. Bir kısmı ise hâlâ insan muhakemesi ister.

Bizim için teknoloji tam bu sınırda anlam kazanıyor.

Beş uygulama, tek düşünce

Bugün Ainsideme’de nakit akışı, finansman yapısı, vergi ve ticaret yapısı, ihracat operasyonu ve şirket değerleme alanlarında dijital uygulamalar bulunuyor.

İlk bakışta birbirinden farklı problemler gibi görünüyorlar.

Aslında hepsinin arkasında aynı soru var:

Şirketin kendi yapısını dikkate almadan verilen bir finansal cevap ne kadar değerlidir?

Bizim cevabımız: pek değil.

Bu nedenle modeller hazır bir şablonun üzerine şirket verisini yerleştirmeye çalışmıyor. Şirketin nasıl para kazandığı, sermayeyi nasıl kullandığı, hangi risklere maruz kaldığı ve hangi ekonomik yapıda faaliyet gösterdiği analizin parçası oluyor.

Bunun en görünür örneği son geliştirdiğimiz Şirket Değerleme ve Karar Destek Platformu oldu.

Bir SaaS şirketiyle EPC şirketinin aynı şekilde değer yaratmadığını biliyoruz.

Birinde ARR, churn ve expansion önemli olabilirken; diğerinde proje pipeline’ı, gerçekleşme olasılığı, marj, tahsilat ve gecikme riski belirleyici hale gelebiliyor.

Dolayısıyla soru yalnızca:

“Şirket kaç para eder?”

değil.

Daha ilginç sorular şunlar:

Neden bu kadar eder?

Hangi varsayım değeri taşıyor?

Risk gerçekleşirse değer nereye gider?

Ve yönetimin değiştirebileceği şey nedir?

Bir değerleme sisteminin gerçekten faydalı olmaya başladığı yer de burası.

Yapay zekânın rolü tam olarak nerede?

Yapay zekâ burada çok güçlü.

Hız sağlıyor. Alternatifleri karşılaştırıyor. Büyük veri yığınlarını tarıyor. Sapmaları görünür hale getiriyor. Bir insanın saatlerini alabilecek işleri dakikalara indirebiliyor.

Ama hâlâ cevaplamadığı önemli bir soru var:

“Bu sonuç, bu şirket için anlamlı mı?”

O sorunun cevabı finansal bağlamda.

Bu yüzden önceki yazımdaki üçlü bugün hâlâ geçerli:

Muhakeme insanda.

Hız yapay zekâda.

Doğrulama yine insanda.

Fakat bugün buna bir cümle daha eklemek isterim:

Uzmanlık, doğru tasarlandığında yalnızca insanın zihninde kalmak zorunda değil. Dijital sistemlerin çalışma biçimine de dönüşebilir.

Ainsideme’nin dijital uygulamalarının hikâyesi biraz da bu.

AI ile finans yapmak değil.

Finansal düşünme biçimini, teknolojinin hızından yararlanarak ölçekleyebilmek.

Ve belki asıl dijital dönüşüm de tam burada başlıyor.